الحاق ارمنستان به اتحادیه اوراسیا

الحاق ارمنستان به اتحادیه اوراسیا

قرارداد الحاق ارمنستان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا احتمالا تا 10 اکتبر در مینسک به امضا خواهد رسید. هم اکنون رهبران کشورهای عضو این اتحادیه عازم پایتخت بلاروس هستند. طبق نتایج نظرسنجی ها، بیش از 60 درصد مردم ارمسنتان از همگرایی در فضای ارواسیایی متحد استقبال کرده اند. اما باید دید که ورود به این اتحادیه چه سودی برای ارمنستان دارد و چه موانعی در این مسیر وجود خواهد داشت؟

معاهده مربوط به این اتحادیه در تاریخ 29 مه در شهر آستانه میان کشورهای روسیه، بلاروس و قزاقستان به امضا رسید. طبق قرار این معاهده از تاریخ اول ژانویه 2015 کار خود را آغاز می کند. در ماه سپتامبر سال گذشته، زمانی که اتحادیه اقتصادی اوراسیا هنوز در مرحله طرح و نظریه بود، ایروان از تمایل خود برای پیوستن به اتحادیه گمرکی و سپس اتحادیه اوراسیایی سخن گفت. امروز گزینه نهایی قرارداد الحاق ارمنستان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا آماده شده است. مقامات ایروان، مینسک، آستانه و مسکو اکنون آماده امضای توافق نامه هستند. در دیدار ماه اکتبر در بلاروس، رهبران کشورهای عضو مساله الحاق ارمنستان و همچنین قرقیزستان را به این اتحادیه به بحث و بررسی گذاشتند.

ارمنستان تا آخرین لحظه می توانست یکی از دو گزینه را انتخاب کند: یا وارد همگرایی با شرکای تاریخی خود شود و یا توافق نامه پیشنهادی اتحادیه اروپا را امضا کند که بروکسل روی آن اصرار زیاد داشت. ویچیسلاو کووالنکو سفیر سابق روسیه در ارمنستان و مدیر برنامه های منطقه ای در انستیتوی همکاری های خزر معتقد است که در نهایت، ایروان تصمیم گیری درست را انجام داد.

وی می گوید:

«همگرایی برای کشورهای کوچکی مانند ارمنستان در حقیقت ضمانت کسب منافع اقتصادی در طولانی مدت و رشد اقتصادی بلند مدت است. فرایند همگرایی اوراسیایی شامل کار مشترک روی قواعد بازی و احترام متقابل به تمامیت ارضی ملت هاست. بخش عمده راه طی شده است، فقط برخی مشکلات باقی مانده که به حوزه گمرک و مالیات مربوط می شود و اکنون به طور فشرده در جلسات بحث و بررسی می شوند».

به اعتقاد کوالنکو، ارمنستان با امضای این توافق نامه و بهره گیری از مزایای اتحادیه گمرکی، وارد فضای دامنه گسترده توسعه اقتصاد ملی می شود. این مزایا هم شامل قیمت نفت می شود و هم توسعه بازار محصولات کشاورزی ارمنستان. مساله سیاست مهاجرت در این میان نیز از اهمیت برخوردار است. اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا بسیاری از مشکلات مهاجران کار از ارمنستان که امروز تعدادشان در روسیه و بلاروس زیاد است را برطرف خواهد کرد.

با این حال، باید انتظار داشت که تمام این چشم اندازها برای واشنگتن خوشایند نباشد، زیرا این اواخر نفوذش بر قفقاز جنوبی کم شده است. فشار بی سابقه است. امریکایی ها مدتهاست که اخلاق دیپلماتیک را کنار گذاشته اند. آندره آریشِف کارشناس مسایل قفقاز و سیاست پرداز روس با اشاره به این موضوع می گوید:

«مشکلاتی وجود دارد که بیشتر سیاسی هستند. ما به خوبی می فهمیم که اتحادیه گمرکی و اتحادیه اقتصادی اوراسیا به خاطر وجود خلاء شکل گرفته است. ما می بینیم که روسیه به خاطر مساله اوکراین در شرایط بسیار سختی قرار دارد. همین چندی پیش ما شاهد بودیم که چطور سفیر امریکا در ایروان مستقیما به رییس جمهور ارمنستان توصیه کرد از روسیه فاصله بگیرد. به عبارتی، ما می فهمیم که رویارویی با فرایند همگرایی به اندازه کافی جدی و پیگیرانه است. و کسانی که از آن طرفداری می کنند، به هر بحث و موضوعی برای متوقف ساختن این روند متوسل می شوند».

اتحادیه اوراسیایی در وهله اول یک پروژه اقتصادی است. اختلاف نظرهایی در طول انجام کار نسبت به این توافق نامه مطرح شد. اما مهم این است که هیچ کدام از این اختلاف نظرها غیرقابل حل نیستند. الکساندر ایسکنداریان مدیر انستیتوی قفقاز و سیاست پرداز روس می گوید:

«مسایل فنی به طور کامل حل شده اند. از جمله این مسایل عوارض گمرکی بود. اینجا، به غیر از فضای تعامل، اختلاف نظرهای داخلی نیز میان طرفین وجود دارد که چندان قوی نیستند تا بتوانند بر روند کار تاثیر جدی بگذارند. امضای سند روز دهم اکتبر برای پیوستن ارمنستان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا محتمل است. اگرچه من در روز اول ژانویه هم آن را تاریخ چندان مناسبی نمی دانستم».

غرب به فشار بر ایروان ادامه می دهد. برخی از قدرت ها به شدت خواهان این هستند که مساله «اتحادیه اقتصادی اوراسیا و اتحادیه گمرکی» بر اساس سناریوی امریکا در ارمنستان حل و فصل شود. اما مقامات ارمنستان ظاهرا قصد دارند منافع خود را هدایت کنند و نه منافع «برادران آنسوی اقیانوس».

با این حال، سود این توافق نامه فقط شامل حال فضای پساشوروی نمی شود. همانطور که می دانیم، کشورهای هند، چین و حتی اسراییل نیز خواستار همکاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا شده اند.

مهارت ها

ارسال شده در

13/11/2014

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *